Wat je niet leert op de PABO

Wat je niet leert op de pabo
Daar sta je dan. Mijn eerste lesdag, wel veertig jaar geleden. Net van de pabo, nog thuis. De weekenden bestaan uit sporten en vrienden, het leven voelt licht en overzichtelijk. Nog geen echte verantwoordelijkheid, geen partner die het allemaal beter weet.

Ik had lessen voorbereid, wist hoe een instructie opgebouwd moest worden en dacht dat ik er klaar voor was. Totdat vijfentwintig kinderen tegelijk naar me keken.

Nu, terwijl mijn vertrek steeds dichterbij komt en ik al ruim twintig jaar schoolleider ben, kan ik dat gevoel nog moeiteloos oproepen. Ik zie die starter weer voor me, zoekend, aftastend, zich groot houdend. Leerlingen voelen dat feilloos aan, zoals paarden aanvoelen of iemand aarzelt. Ze merken het als je nog niet gewend bent om besluiten te nemen, als je stem nog zoekt naar stevigheid.

De opleiding had me veel geleerd: didactiek, structuur, theorie. Maar niet hoe het is om daar echt te staan. In een klas waar niet alles loopt zoals bedacht, waar je moet handelen zonder script en waar je je verhoudt tot alles om die klas heen, ouders, collega’s, verwachtingen.

Ik kreeg geen begeleiding zoals starters die nu krijgen. Ik moest het doen met wat ik had en vooral met wat ik nog niet had. En misschien zat juist daarin de ruimte om te groeien. Om te ontdekken wat bij mij paste, om langzaam steviger te worden.

Tegelijkertijd weet ik ook: starten in het onderwijs is nog steeds ingewikkeld. Misschien wel ingewikkelder dan toen. Het vak is voller geworden. Meer technologie, meer nadruk op resultaten, meer vragen die leerlingen meenemen vanuit hun wereld. En ook de omgeving kijkt anders mee via berichten, appgroepen en sociale media, waar een mening snel gevormd en gedeeld is.

Maar de kern is niet veranderd. Nog steeds sta je daar. En nog steeds voelen leerlingen precies wie je bent.

Wat het vraagt, heb ik in al die jaren misschien wel beter leren begrijpen. Het vraagt mildheid naar jezelf, de ruimte om fouten te mogen maken, en tegelijk de bereidheid om hard te werken en keuzes te maken. Het vraagt dat je blijft investeren in je vak, in je relaties, in jezelf en dat je durft te reflecteren, ook als het schuurt. Het vraagt dat je leert kijken vanuit verschillende perspectieven en dat je je niet bij de eerste glijder onderuit laat halen.

En misschien wel het meest: het vraagt mensen die willen blijven leren. Die elke dag opnieuw kunnen beginnen, met een schone lei.

Want leraar worden stopt niet bij een diploma.
Het begint daar pas.
#onderwijs #leraren #PABO